Heeft u vragen
035 - 64 24 838
06 - 288 70 427

>>Immuniteit in darmen

Immuniteit in darmen

02-11-2017

Immuniteit in darmen

Het immuunsyteem

Fagocyten zijn al bij de geboorte aanwezig. De lymfocyten komen later. Vroeger was hier weinig over bekend en daardoor wordt nu nog steeds verteld in de consultatiebureaus dat het kindje beschermd moet worden met vaccinaties omdat er geen immuunsysteem zou zijn. Dit verhaal klopt niet meer.
De fagocyten, de aspecifieke afweer, zorgen ervoor dat het immuunsysteem wordt getraind: het krijgt een geheugen. Dit is de secundaire afweer die met name na de geboorte wordt opgebouwd. Alleen niet de natural killercellen, deze behoren net als de B-lymfocyten en de T-lymfocyten tot de specifieke immuniteit.
Nu ga ik verder met het verhaal van de vorige keer.

Wat kan er gebeuren bij een infectie?

Een macrofaag sluit zich om datgene wat niet in de darmen thuishoort heen. Deze gespecialiseerde witte bloedcellen produceren krachtige signaalstoffen, cytokines, die allerlei onderdelen van je afweersysteem kunnen activeren. Bovendien eten deze witte bloedcellen indringers op en breken ze af tot hapklare brokjes voor de lymfocyt. Deze lymfocyt speelt een belangrijke rol in de specifieke afweer. Het is namelijk zo dat de macrofaag aan de buitenkant van de cel een kenmerk achterlaat, een antigen, dit geeft een aantrekking voor T-helpercellen. Als deze T-helpercel goed gebonden is dan kan deze zich gaan delen en T-geheugencel maken. Deze T-geheugencel gaat dan een rol spelen in de specifieke afweer, in de cellulaire en humorale afweer.
Als de macrofaag actief is geweest kan deze weer verder gaan. Een neutrofiel niet, die gaat dood en vormt de pus die we wel kennen samen met dode witte bloedcellen. Pus is wanneer er een ontsteking is en er wordt vocht gevormd. Niet gewoon vocht maar meer witgeel of geel. Bijvoorbeeld bij puistjes.
Neutrofielen spelen een cruciale rol in de verdediging tegen bacteriële infecties, vooral in een vroeg stadium. Mensen met te weinig neutrofielen zijn daarom meer vatbaar voor bacteriële infecties.
Hier komt weer het eetpatroon om de hoek kijken. Het is namelijk zo dat bij gebruik van suiker de functie van de neutrofielen stil komt te liggen gedurende 5 tot 6 uur. Dit is een reden om geen suiker te nemen. Neutrofielen zijn witte bloedcellen die ook als fagocyten werken en die vooral schadelijke bacteriën opnemen en verteren.
De fagocyten (neutrofielen en macrofagen) kunnen afwijkend worden door medicijngebruik of door aandoeningen zoals diabetes en nierfalen. Hierdoor kunnen er problemen gaan ontstaan met de immuniteit zoals nu wel duidelijk is geworden na dit uitgebreide verhaal.

Wat zijn lymfocyten en wat doen ze? 

Lymfocyten zijn het belangrijkste type witte bloedcel dat bij de specifieke immuniteit is betrokken. Lymfocyten circuleren in het bloed en het lymfestelsel en verplaatsen zich naar behoefte de weefsels in. Zoals u hierboven heeft kunnen lezen is het lymfesysteem rijkelijk aanwezig in het keelgebied, het eerste gebied waar eventuele ziekteverwekkers kunnen worden tegengehouden en het gebied aan de einde van de dunne darm, begin dikke darm waar ook veel van het lymfesysteem aanwezig is. Dat is natuurlijk niet voor niets.
Deze concentratie van het lymfesysteem noemen we lymfklieren. Dit kennen de meeste mensen wel van de lymfeklieren in de oksel en in de lies.

Verschillende lymfocyten en wat doen ze?

Tot de lymfocyten behoren de B-lymfocyten, T-lymfocyten en natural-killer-cellen (die bij de niet-specifieke immuniteit zijn betrokken).
De natural killer cellen behoren tot de aangeboren afweer. Hun werking is erop gebaseerd dat ze structuren herkennen die niet lichaamseigen zijn. Ze herkennen lichaamsvreemde stoffen zoals bijvoorbeeld virussen. Natural killercellen behoren niet tot de B-lymfocyten of T-lymfocyten. Natural killercellen kunnen ook lichaamseigen ontspoorde cellen opsporen en doden, zoals bijvoorbeeld kankercellen. Ze doden de cellen door hun celwand als het ware lek te prikken en daarna wordt de cel verder gedood door enzymen die afgescheiden worden door de Natural killercel naar de cel die gedood moet worden.
 
De specifieke afweer zorgt ervoor dat bepaalde indringers herkend worden. Dit noemt men ook wel de humorale immuniteit (B-lymfocyten) en cellulaire immuniteit (T-lymfocyten). De indringers worden dan gerekend tot het niet lichaamseigen weefsel of van geïnfecteerd weefsel welke opgeruimd moeten worden.
 
De belangrijkste functie van B-lymfocyten in het afweersysteem is de productie van antistoffen (ook wel immuunglobulinen genoemd). B-lymfocyten komen voort uit primitieve cellen (stamcellen) uit het beenmerg. Dit is de lymfoblast. Die ontwikkelt zich naar lymfocyt en dan gaat dit ontwikkelen naar B-lymfocyt, T-cel en NK cel. Deze cellen ontwikkelen zich tot rijpe B-lymfocyten, verlaten dan het beenmerg en nestelen zich in de milt, lymfeklieren en het maagdarmstelsel (70%).
 
De uitrijping van T-lymfocyten vindt echter plaats in de thymus (zwezerik). Dit proces is grotendeels voltooid voor de puberteit. Tijdens het verblijf in de thymus worden de nog onrijpe T-cellen als het ware opgeleid in het maken van verschil tussen lichaamseigen en lichaamsvreemd. De meerderheid van de T-cellen in opleiding zakt voor het examen en wordt vernietigd. Een minderheid mag de thymus verlaten en gaat functies vervullen als afweercel in het lichaam.
 
De B-lymfocyten worden geproduceerd in het beenmerg, de T-lymfocyten worden geproduceerd en opgeleid tot goede T-lymfocyten in de thymus (een klier onder het bovenste deel van het borstbeen welke in verhouding groter is op jongere leeftijd).
De B-lymfocyten kunnen een geheugen opbouwen en er is altijd een voorraad van aanwezig. Dus als de volgende keer dezelfde stof weer voorbijkomt die niet in de darmen thuishoort kan er sneller worden ingegrepen met een directe actie van dit deel van het immuunsysteem.
Door activatie van de B-lymfocyt krijg je een productie van plasmacellen en die zorgen dan weer voor productie van immunoglobulinen. IgA, IgG, Ig betekent immunoglobulinen en zijn antilichamen.

Wat zijn immunoglobulinen?

IgA zijn immunoglobulinen die een neutraliserende werking hebben op virussen, toxinen en bacteriën en die andere, aan deeltjes gebonden antigenen doen samenklonteren. IgA komt veel voor in speeksel, traanvocht, slijm van de luchtweg en darmen. IgA is om deze reden een belangrijk immunoglobuline voor de immunologische afweer op het oppervlak van slijmvliezen. Het voorkomt namelijk dat bacteriën en virussen zich kunnen hechten op het oppervlak van de lichaamscellen.
Dit immunoglobuline komt veel voor in moedermelk, maar kan de placenta niet passeren. In serum vormt IgA ongeveer 20% van het totaal aan immunoglobulinen. Een deficiëntie (tekort) van dit immunoglobuline is de meest voorkomende immunodeficiëntie. Dit betekent dat er veel mensen zijn met een tekort aan IgA.
In de westerse geneeskunde wordt dit een ziekte genoemd die niet te genezen is en dat dit voorkomt bij 1 tot 10 op de 1.000 mensen.

Het voorafgaande verhaal is belangrijk in de vorming van de immunoglobuline. Daarom is het belangrijk dat het lymfesysteem in deze regio’s goed hun werk kunnen doen en dat ze niet teveel belast worden waardoor het systeem uitgeput kan raken.
In de praktijk adviseer is vaak om een ontlastingsonderzoek uit te laten voeren om te kijken hoe het is met de verhouding tussen goede bacteriën en niet goede bacteriën. Is er een virusbelasting? Zijn er teveel schimmels aanwezig? Enzovoort. Ook wordt daarin vermeldt hoe de activiteit is van de IgA. Dit is weer belangrijk om te zien of de darmwand niet al te veel belast wordt. Is deze te weinig aanwezig dan moet de antibiotica die in de darm zelf aanwezig is zonder tussenkomst van de lymfocyten en dat betekent een te grote belasting van de darmwand met een grote kans op leaky gut oftewel een lekkende darm.
 
De volgende keer ga ik meer in op het tekortschieten van de IgA, en de gevolgen hiervan op de andere systemen en wat er aan te doen.
 
 
Bronnen:
https://assortiment.bsl.nl/files/3e3ddffa-8ff3-4375-97e9-5b07129bb37f/anatomieenfysiologieph.pdf
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ring_van_Waldeyer
http://www.merckmanual.nl/mmhenl/print/sec16/ch183/ch183c.html
https://assortiment.bsl.nl/files/3e3ddffa-8ff3-4375-97e9-5b07129bb37f/anatomieenfysiologieph.pdf
https://www.ensie.nl/medische-basiskennis/immuniteit
https://www.erasmusmc.nl/immunologie/clin.imm/afweercentrum/jmf.patienten/afweersysteem/menselijk/b-lymfocyten/
https://www.youtube.com/watch?v=P-jEL314ywQ
https://www.youtube.com/watch?v=dOZSmmIh7oA
https://www.youtube.com/watch?v=b_w-KTJgvp8
https://nl.wikipedia.org/wiki/T-cel
http://www.duurzaam-gezond.nl/chronische-ontsteking-zet-de-medische-wereld-op-zijn-kop/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Cortisol
http://wetenschap.infonu.nl/anatomie/146438-de-fagocyten-van-het-menselijk-lichaam.html